श्री. गिरीश (आबासाहेब) मोरे
ग्रामीण भारताचे दूरदर्शी नेतृत्व | शाश्वत कृषीचे अग्रदूत- कृषी रत्न | तळागाळातील सशक्तीकरणाचे प्रेरणास्थान
प्रास्ताविक
नाशिक जिल्ह्यातील दिंडोरी तालुक्यात, प्राचीन दंडकारण्याच्या पवित्र भूमीत जन्मलेले माननीय श्री. गिरीश (आबासाहेब) मोरे हे आधुनिक भारतातील ग्रामीण परिवर्तनाचे जिवंत प्रतीक आहेत. सेंद्रिय शेती, शाश्वत कृषी, पर्यावरण संवर्धन, ग्रामीण विकास आणि सांस्कृतिक पुनरुज्जीवन या सर्व क्षेत्रांमध्ये त्यांनी दिलेले योगदान आज राष्ट्रीय स्तरावर प्रेरणादायी ठरले आहे.
श्री स्वामी समर्थांच्या कृपाछायेखाली आणि आजोबा श्री खंडेराव आप्पाजी मोरे व गुरुमाऊली अण्णासाहेब मोरे यांच्या त्याग, सेवाभाव व अध्यात्मिक वारशातून घडलेले आबासाहेब मोरे यांनी मातीपासून माणसापर्यंत भारताच्या आत्म्याशी नाते जपणारे कार्य उभे केले आहे.
दृष्टीकोन व जीवनतत्त्वज्ञान
आबासाहेब मोरे यांचा दृष्टिकोन केवळ विकासापुरता मर्यादित नसून तो मूल्याधिष्ठित आणि आत्मिक आहे.
“कृषी हा केवळ व्यवसाय नाही, तर ईश्वरी सेवा आहे.”
या एका वाक्यात त्यांची संपूर्ण जीवनदृष्टी सामावलेली आहे. शेती, शेतकरी आणि निसर्ग यांच्यातील पवित्र नाते जपणे, हेच त्यांच्या प्रत्येक उपक्रमाचे केंद्रबिंदू आहे.
ग्रामीण पुनरुत्थानाची व्यापक चळवळ
श्री स्वामी समर्थ कृषी विकास व संशोधन चॅरिटेबल ट्रस्ट च्या माध्यमातून आबासाहेब मोरे यांनी देशभरात ग्रामीण सशक्तीकरणाची एक अभूतपूर्व चळवळ उभी केली.
व्यापक कार्यजाळे
- ७,५००+ सेवा केंद्रे
- ८,२००+ कृषी समन्वयक
- लाखो समर्पित स्वयंसेवक
ही रचना म्हणजे आध्यात्मिक मूल्ये, आधुनिक विज्ञान आणि सामाजिक समावेश यांचा दुर्मिळ संगम आहे.
कृषी परिवर्तन व प्रशिक्षण मॉडेल्स
दिंडोरी येथे विकसित केलेल्या २४ प्रत्यक्ष कृषी प्रात्यक्षिक मॉडेल्स हे देशातील शेतकऱ्यांसाठी जिवंत विद्यापीठ ठरले आहे. येथे —
- वैदिक कृषी तत्त्वज्ञान
- सेंद्रिय व नैसर्गिक शेती
- आध्यात्मिक शाश्वतता
यांचा प्रभावी समन्वय साधण्यात आला आहे.
या मॉडेल्समुळे लाखो शेतकऱ्यांनी कमी खर्चाची, विषमुक्त आणि पर्यावरणपूरक शेती आत्मसात केली, ज्यामुळे उत्पादन खर्च कमी होऊन उत्पन्नात स्थिरता आली.
ग्लोबल कृषी महोत्सव – शेतकऱ्यांचा महाकुंभ
२०१३ पासून सुरू झालेला ग्लोबल कृषी महोत्सव हा केवळ कार्यक्रम नसून शेतकऱ्यांचा आत्मविश्वास वाढवणारा राष्ट्रीय उपक्रम आहे.
- ५८०+ कृषी महोत्सव
- देशभरातील लाखो शेतकऱ्यांचा सहभाग
- प्रत्यक्ष प्रात्यक्षिके, मार्गदर्शन व तंत्रज्ञान परिचय
या महोत्सवांनी शेतीला उत्सवाचे स्वरूप दिले.
शेतकरी उद्योजकता व ब्रँड उभारणी
आबासाहेब मोरे यांनी शेतकऱ्याची ओळख उत्पादकापुरती न ठेवता उद्योजक म्हणून घडवली.
महत्त्वाचे टप्पे
- १,५००+ बचत गट
- दिंडोरी-प्रणीत शेतकरी उत्पादक कंपनी
- शेतकरी-चालित ब्रँड्स:
- सात्विक कृषीधन
- कृषीमार्ट
- कृषीयोग
या उपक्रमांमुळे शेतकरी दलालमुक्त, ब्रँडधारक आणि स्वावलंबी बनले.
युवक सशक्तीकरण व डिजिटल कृषी क्रांती
ग्रामीण युवक शेतीपासून दूर जात असताना, आबासाहेब मोरे यांनी त्यांना शेतीकडे सन्मानाने परत आणले.
- ७५०+ रोजगार व स्वयंरोजगार मेळावे
- कौशल्य विकास व उद्योजकता प्रशिक्षण
डिजिटल उपक्रम
- DindoriPranit Seva Marg
- KrushiMahotsav YouTube चॅनेल
- SMS, मोबाईल अॅप्स, सोशल मीडिया
यामुळे २५,०००+ शेतकरी डिजिटलदृष्ट्या सक्षम झाले.
पर्यावरण संरक्षण व गोसंवर्धन
आबासाहेब मोरे यांचे पर्यावरण कार्य हे भावनिक नव्हे तर शास्त्रीय आणि कृतीप्रधान आहे.
- ८५०+ वृक्षारोपण मोहिमा
- नदी पुनरुज्जीवन
- दुर्ग संवर्धन अभियान
मुक्त संचार गोठा संकल्पना
- देशी गोवंश संरक्षण
- उत्पन्ननिर्मिती
- पर्यावरण संतुलन
- २५९+ पशुवैद्यकीय तज्ज्ञांचे मार्गदर्शन
समग्र ग्रामीण कल्याण व मानवी संवेदना
पंचसूत्री ग्राम विकास योजना अंतर्गत —
- 5000+ दुष्काळ व आत्महत्याग्रस्त कुटुंबांना आधार
- रोजगार साधने, शिक्षण व मानसिक दिलासा
सामूहिक विवाह उपक्रम
- 25000+ वंचित व्यक्तींना सन्मान
- सामाजिक पुनर्वसन व आत्मविश्वास
राष्ट्रीय सन्मान व माध्यम गौरव
त्यांच्या कार्याला लाभलेले प्रमुख पुरस्कार —
- कृषिभूषण पुरस्कार – महाराष्ट्र शासन (२०१३)
- छत्रपती शिवाजी महाराज कृषिरत्न पुरस्कार
- राष्ट्रीय गो-कर्तृत्व पुरस्कार
- संभाजी महाराज जीवनगौरव पुरस्कार
राष्ट्रीय व प्रादेशिक माध्यमांनी त्यांच्या कार्याची व्यापक दखल घेतली आहे.
आत्मनिर्भर भारतासाठी अनुकरणीय मॉडेल
आबासाहेब मोरे यांचे कार्य म्हणजे —
आध्यात्मिक मूल्ये + वैज्ञानिक दृष्टिकोन + सामाजिक बांधिलकी
यांचा परिपूर्ण संगम.
हे मॉडेल देशभर सहज अनुकरणीय असून आत्मनिर्भर भारताच्या संकल्पनेला मूर्त स्वरूप देते.
